Cách tháo mắt kính ra khỏi gọng an toàn theo từng loại gọng

Bạn đang muốn vệ sinh kính chuyên sâu hoặc tự thay tròng tại nhà nhưng lại lo sợ làm hỏng kính? Đừng lo lắng! Với kinh nghiệm 3 năm làm việc trong lĩnh vực mắt kính cao cấp tại Hải Triều, tôi sẽ hướng dẫn cách tháo mắt kính ra khỏi gọng để bạn có thể thực hiện dễ dàng và an toàn.

MỤC LỤC › Có nên tự tháo mắt kính ra khỏi gọng tại nhà không? › Cần chuẩn bị gì trước khi tháo mắt kính ra khỏi gọng? 1. Kiểm tra loại gọng kính và vị trí giữ tròng trước khi tháo 2. Dụng cụ cần có để tháo tròng kính an toàn › 3 nguyên tắc an toàn trước khi tự tháo mắt kính › Hướng dẫn cách tháo mắt kính ra khỏi gọng theo từng loại gọng 1. Cách tháo mắt kính ra khỏi gọng nhựa 2. Cách tháo mắt kính ra khỏi gọng kim loại 3. Cách tháo mắt kính ra khỏi gọng xẻ cước/gọng khoan › Lưu ý cần biết sau khi tháo mắt kính ra khỏi gọng › Sai lầm cần tránh khi tháo mắt kính ra khỏi gọng 1. Dùng nhiệt quá cao khi tháo gọng nhựa 2. Dùng lực mạnh hoặc nạy tròng sai kỹ thuật 3. Dùng vật sắc nhọn làm xước tròng kính › Khi nào nên mang kính đến cửa hàng mắt kính để được hỗ trợ? › Câu hỏi thường gặp: Giải đáp cùng chuyên gia 1. Tôi có thể lắp tròng kính cũ sang một gọng kính mới được không? 2. Tại sao tròng kính của tôi lại khó tháo ra dù đã dùng lực mạnh? 3. Sau khi tháo ra, tôi nên bảo quản tròng kính như thế nào? 4. Tự tháo tròng kính tại nhà có làm mất bảo hành không?

Có nên tự tháo mắt kính ra khỏi gọng tại nhà không? 

Trên thực tế, bạn hoàn toàn có thể tự tháo mắt kính ra khỏi gọng. Tuy nhiên, việc này vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu thực hiện không đúng cách.

Đối với gọng nhựa nguyên khung còn mới, gọng kim loại có ốc dễ thao tác, tròng không quá mỏng và kính chưa bị lão hóa thì việc tháo tròng khá đơn giản. Nhưng với gọng khoan, sản phẩm đã cũ hoặc tròng chiết suất cao, tôi không khuyến khích bạn tự thay.

Để hạn chế rủi ro làm nứt tròng, cong vênh hoặc hư hỏng gọng kính, bạn nên mang kính đến cửa hàng để được hỗ trợ bởi kỹ thuật viên. Nếu vẫn muốn học cách tháo mắt kính ra khỏi gọng tại nhà, hãy tiếp tục đọc bài viết này.

Cần chuẩn bị gì trước khi tháo mắt kính ra khỏi gọng?

Với những cặp tròng kính có giá trị cao, một vết trầy nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm sử dụng. Vì vậy, hãy chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi tháo mắt kính ra khỏi gọng.

1. Kiểm tra loại gọng kính và vị trí giữ tròng trước khi tháo

Mỗi loại gọng có cơ chế giữ tròng khác nhau. Do đó, bước đầu tiên khi học cách tháo mắt kính ra khỏi gọng là xác định đúng loại để biết cần tác động lực vào đâu.

Loại gọng kính	Cơ chế giữ tròng	Vị trí cần can thiệp để tháo
Gọng kim loại nguyên khung	Dùng ốc vít để siết chặt khung kim loại quanh viền tròng.	Khớp nối có ốc vít nhỏ, thường nằm ở mép ngoài của khung kính.
Gọng nhựa nguyên khung	Gọng nhựa giữ tròng kính bằng rãnh nằm bên trong viền gọng và độ ôm tự nhiên của chất liệu.	Không có ốc vít. Cần làm mềm gọng bằng nhiệt và tác động lực đều lên viền gọng cùng mặt trong của tròng kính.
Gọng bán viền	Nửa trên là viền cứng, nửa dưới sử dụng dây cước nilon để cố định tròng.	Rãnh dây cước nằm ở mép dưới hoặc mép bên của tròng kính.
Gọng khoan	Gọng kính sử dụng ốc vít hoặc chốt nhựa để cố định trực tiếp vào các lỗ khoan trên tròng kính.	Các chốt hoặc ốc liên kết giữa tròng kính với cầu mũi và càng kính.

2. Dụng cụ cần có để tháo tròng kính an toàn

Bộ tua-vít, khăn Microfiber và dây ruy-băng là những dụng cụ thường xuất hiện trong các hướng dẫn cách tháo mắt kính ra khỏi gọng. Hãy đặt sẵn những vật dụng dưới đây lên bàn trước khi bắt đầu.

• Bộ tua-vít quang học mini: Bao gồm tua-vít đầu dẹt và đầu chữ thập kích thước nhỏ. Đầu tua-vít phù hợp sẽ giúp hạn chế tình trạng toét ốc hoặc trượt tay làm xước kính.
• Khăn vải Microfiber mềm: Dùng để lót tay khi cầm tròng kính. Khăn giúp tăng độ bám, hạn chế dấu vân tay và bảo vệ lớp phủ trên bề mặt tròng.
• Dây ruy-băng nhựa nhỏ hoặc chỉ nha khoa: Đây là dụng cụ cần thiết khi tháo tròng trên gọng xẻ cước. Dây giúp tháo sợi cước ra khỏi rãnh tròng an toàn, hạn chế làm xước hoặc ảnh hưởng đến tròng kính.
• Máy sấy tóc: Hỗ trợ làm ấm và làm mềm gọng nhựa trước khi đẩy tròng kính ra ngoài.
• Khăn tắm dày: Trải lên mặt bàn để tạo lớp đệm mềm. Điều này giúp hạn chế nguy cơ tròng kính bị nứt vỡ nếu vô tình rơi trong lúc thao tác.

3. 3 nguyên tắc an toàn trước khi tự tháo mắt kính

Học cách tháo mắt kính ra khỏi gọng tại nhà luôn tiềm ẩn rủi ro. Tuy nhiên, nếu tuân thủ đúng ba nguyên tắc: lực tịnh tiến, mặt phẳng đệm, đánh dấu. Bạn có thể giảm đáng kể nguy cơ làm hỏng gọng hoặc tròng kính.

• Nguyên tắc “Lực tịnh tiến”: Dù đang vặn ốc, tháo dây cước hay đẩy tròng khỏi gọng nhựa, lực tác động luôn phải nhẹ nhàng và tăng dần từng bước. Không nên dùng lực mạnh hoặc bẩy đột ngột. Nếu gọng chưa đủ độ giãn hoặc chưa nới lỏng đúng cách, tròng kính rất dễ mẻ cạnh và gọng có thể gãy ngay.
• Nguyên tắc “Mặt phẳng đệm”: Không nên cầm kính trên tay rồi tháo trong trạng thái lơ lửng. Hãy thao tác trực tiếp phía trên mặt bàn đã phủ khăn dày. Khi ốc hoặc dây cước bất ngờ bung ra, tròng kính có thể rơi khỏi gọng bất cứ lúc nào. Lớp đệm mềm sẽ giúp giảm đáng kể nguy cơ nứt vỡ.
• Nguyên tắc “Đánh dấu”: Sau khi tháo tròng kính, hãy dán một mẩu giấy ghi chú hoặc băng keo giấy lên từng tròng. Ghi rõ ký hiệu “T” (trái) và “P” (phải) để tránh lắp nhầm vị trí khi hoàn thiện. Với các mẫu gọng tròn hoặc oval, việc lắp ngược chiều tròng kính cũng khá phổ biến. Trước khi tháo, bạn nên dùng bút lông có thể xóa được để đánh dấu một chấm nhỏ ở đỉnh trên của tròng, ngay vị trí tiếp giáp cầu mũi. Khi lắp lại, chỉ cần căn dấu này hướng lên trên là có thể đưa tròng về đúng vị trí ban đầu.

Hướng dẫn cách tháo mắt kính ra khỏi gọng theo từng loại gọng

Cùng là tháo mắt kính nhưng có loại chỉ cần dùng tay, có loại phải dùng đến tua-vít hỗ trợ. Hãy xem hướng dẫn dưới đây để biết gọng kính của bạn thuộc trường hợp nào.

1. Cách tháo mắt kính ra khỏi gọng nhựa

Gọng nhựa nguyên khung sử dụng độ ôm và sức căng của viền gọng để cố định tròng kính. Muốn tháo tròng an toàn, bạn cần làm mềm phần nhựa trước khi tác động lực.

• Bước 1 – Làm nóng gọng kính: Sử dụng máy sấy tóc ở mức nhiệt khoảng 40 – 50°C. Sấy đều quanh viền gọng trong khoảng 30 – 60 giây. Nếu không có máy sấy, bạn có thể ngâm phần viền gọng trong nước ấm khoảng 1 phút. Tránh dùng nước quá nóng vì có thể làm biến dạng gọng kính.
• Bước 2 – Xác định vị trí đẩy tròng: Cầm chắc gọng kính bằng một tay. Đặt ngón tay cái vào mặt sau của tròng kính, tức mặt tiếp xúc với mắt khi đeo. Nên chọn vị trí gần góc phía mũi vì đây là khu vực linh hoạt của gọng.
• Bước 3 – Đẩy tròng kính ra ngoài: Dùng lực vừa phải và tăng dần đều để đẩy tròng kính ra phía trước. Khi viền gọng đã đủ mềm, tròng kính sẽ từ từ tách khỏi rãnh và bật ra ngoài.

Lưu ý: Nếu gọng làm từ vật liệu TR90, bạn có thể tháo mà không cần gia nhiệt. Tuy nhiên, với người mới thực hiện lần đầu, tôi vẫn khuyên nên làm ấm gọng trước để hạn chế rủi ro nứt gãy hoặc cong vênh.

2. Cách tháo mắt kính ra khỏi gọng kim loại

Khác với gọng nhựa, gọng kim loại thường sử dụng ốc vít để siết chặt viền gọng quanh tròng kính. Vì vậy, việc tháo tròng sẽ bắt đầu từ vị trí ốc giữ.

• Bước 1 – Xác định vị trí ốc vít: Quan sát kỹ phần viền gọng. Ốc giữ tròng thường nằm ở phía thái dương, nơi càng kính kết nối với khung. Một số mẫu sẽ đặt ốc ở khu vực cầu mũi.
• Bước 2 – Nới lỏng ốc giữ tròng: Dùng tua-vít quang học phù hợp với đầu ốc. Thông thường sẽ là tua-vít đầu dẹt hoặc đầu chữ thập cỡ 1.4 mm – 1.6 mm. Vặn ngược chiều kim đồng hồ để nới lỏng ốc. Theo kinh nghiệm của tôi, bạn không cần tháo rời hoàn toàn con ốc. Chỉ cần nới lỏng đến khi khe hở trên viền gọng mở rộng là đủ.
• Bước 3 – Lấy tròng kính ra khỏi gọng: Khi viền gọng đã mở, dùng ngón tay đẩy nhẹ tròng kính ra ngoài. Thực hiện từ từ để tránh làm xước mép tròng hoặc biến dạng khung kính.
• Bước 4 –  Siết lại ốc sau khi tháo: Sau khi lấy tròng ra, hãy vặn lại ốc vừa đủ chặt. Thao tác này giúp gọng giữ nguyên hình dáng và tránh thất lạc ốc vít.

3. Cách tháo mắt kính ra khỏi gọng xẻ cước/gọng khoan

Gọng xẻ cước chỉ có viền ở phần trên. Phần dưới của tròng kính được giữ bằng dây cước nylon chạy trong rãnh tròng. Để tháo tròng kính, bạn cần đưa dây cước ra khỏi rãnh trước.

• Bước 1 – Chuẩn bị dụng cụ: Chuẩn bị một đoạn dây ruy-băng nhỏ, chỉ nha khoa hoặc một miếng nhựa mỏng mềm. Những vật liệu này giúp thao tác với dây cước mà không làm trầy xước tròng kính.
• Bước 2 – Luồn dây vào vị trí tiếp xúc: Luồn dây ruy-băng vào khe giữa dây cước và tròng kính. Nên bắt đầu từ góc dưới hoặc góc gần cầu mũi để thao tác dễ hơn.
• Bước 3 –  Kéo dây cước ra khỏi rãnh: Một tay giữ cố định khung kính. Tay còn lại kéo dây ruy-băng xuống dưới và hướng ra ngoài. Khi lực kéo đủ lớn, dây cước sẽ bật ra khỏi rãnh của tròng kính.
• Bước 4 – Lấy tròng kính ra ngoài: Sau khi tháo dây cước ra khỏi rãnh, bạn chỉ cần nhấc nhẹ tròng kính ra khỏi gọng.

Lưu ý: Không dùng dao, kéo hoặc vật sắc nhọn để cạy dây cước. Những dụng cụ này rất dễ làm xước tròng kính hoặc làm đứt dây cước.

Lưu ý cần biết sau khi tháo mắt kính ra khỏi gọng

Tròng kính thường dễ xuất hiện các vết xước, sứt cạnh hoặc bong lớp phủ trong quá trình tháo lắp. Vì vậy, hãy kiểm tra kỹ trước khi tiếp tục sử dụng hoặc lắp sang gọng mới.

• Soi mép và góc cạnh: Đưa mép tròng kính ra trước nguồn sáng tự nhiên và quan sát dọc theo toàn bộ chu vi. Nếu các vết mẻ nhỏ hoặc vết nứt ở cạnh tròng, bạn nên thận trọng khi lắp lại. Những vị trí này rất dễ tiếp tục nứt vỡ khi chịu lực ép từ gọng kính.
• Kiểm tra sự toàn vẹn của lớp phủ: Nếu bạn dùng máy sấy tóc hoặc nhiệt để làm mềm gọng nhựa, hãy kiểm tra lại bề mặt tròng kính. Nghiêng tròng dưới ánh đèn và quan sát kỹ. Nếu xuất hiện các vết rạn li ti giống mạng nhện, lớp phủ chống chói hoặc chống ánh sáng xanh có thể đã bị hư hỏng do sốc nhiệt.
• Vệ sinh viền tròng: Dùng dung dịch vệ sinh kính chuyên dụng kết hợp với khăn Microfiber để lau sạch toàn bộ mép tròng. Đây là khu vực thường tích tụ dầu nhờn, mồ hôi và bụi bẩn lâu ngày mà bạn khó làm sạch khi tròng còn nằm trong gọng.
• Làm sạch rãnh gọng: Với gọng nhựa nguyên khung hoặc gọng kim loại viền liền, rãnh giữ tròng thường chứa nhiều cặn bẩn và tế bào chết tích tụ theo thời gian. Hãy dùng tăm bông thấm nước ấm để vệ sinh kỹ khu vực này. Rãnh gọng sạch sẽ giúp tròng kính ôm khít hơn khi lắp lại và hạn chế tiếng kêu cọt kẹt trong quá trình sử dụng.
• Kiểm tra độ biến dạng: Đặt gọng kính đã tháo tròng lên một mặt bàn phẳng. Trong trạng thái chuẩn, hai càng kính phải tiếp xúc đều với mặt bàn. Nếu gọng bị cong vênh hoặc xoắn lệch, bạn nên mang đến cửa hàng để kỹ thuật viên chỉnh lại phom trước khi lắp tròng mới.

Sai lầm cần tránh khi tháo mắt kính ra khỏi gọng

Dưới đây là những sai lầm phổ biến bạn cần tránh để bảo vệ cả gọng kính và tròng kính của mình:

1. Dùng nhiệt quá cao khi tháo gọng nhựa

Làm nóng quá mức

Nhiều người sử dụng máy sấy ở nhiệt độ quá cao hoặc ngâm kính vào nước sôi. Điều này có thể làm chảy nhựa, làm biến dạng gọng kính vĩnh viễn khiến không thể lắp tròng lại được. Nghiêm trọng hơn, nhiệt độ cao đột ngột sẽ gây ra hiện tượng rạn nứt lớp phủ – tức là lớp phủ chống chói/chống tia UV trên tròng kính bị giãn nở không đồng đều với vật liệu tròng, tạo ra các vết rạn chân chim li ti làm hỏng tầm nhìn.

Tháo khi gọng còn lạnh

Nhựa (đặc biệt là nhựa cũ) trở nên giòn và dễ gãy ở nhiệt độ thấp. Cố gắng đẩy tròng ra khi gọng chưa được làm ấm đủ sẽ dẫn đến nguy cơ cao bị gãy viền gọng hoặc cầu mũi.

Làm nóng toàn bộ thay vì cục bộ

Đối với một số vật liệu nhựa nhạy cảm như Optyl, việc làm nóng toàn bộ có thể làm khung kính mất form. Bạn chỉ nên tập trung nhiệt vào phần viền gọng xung quanh tròng kính.

2. Dùng lực mạnh hoặc nạy tròng sai kỹ thuật

Vặn xoắn gọng kính

Không vặn xoắn khung kính như vắt khăn để tròng bật ra. Hành động này sẽ làm cong vênh gọng kim loại hoặc gãy gọng nhựa, khiến kính bị lệch tâm khi đeo lại.

Đẩy sai vị trí

Một sai lầm phổ biến là cố gắng đẩy tròng ra từ phía thái dương (phía đuôi mắt). Thực tế, điểm yếu và linh hoạt của gọng thường nằm ở góc phía mũi hoặc góc trên. Bắt đầu từ sai vị trí sẽ khiến việc tháo trở nên khó khăn hơn nhiều.

Ngoài ra, bạn luôn phải đẩy tròng kính từ mặt trong (mặt lõm – concave side) ra mặt ngoài (mặt lồi) khi tháo.

3. Dùng vật sắc nhọn làm xước tròng kính

Lưu ý bạn không được sử dụng dao, kéo, tua vít đầu nhọn hoặc dao rọc giấy để cạy tròng kính. Chúng rất dễ trượt tay gây xước sâu lên tròng kính hoặc làm hỏng lớp sơn của gọng.

Đối với gọng kim loại, việc dùng tua vít quá lớn hoặc quá nhỏ so với đầu ốc sẽ làm toét đầu ốc, khiến bạn không thể vặn ra được nữa và phải mang ra tiệm để khoan phá ốc.

Khi nào nên mang kính đến cửa hàng mắt kính để được hỗ trợ?

Tôi từng gặp một khách hàng tự tháo tròng kính chiết suất 1.74 tại nhà. Đây là loại tròng rất mỏng và có giá trị cao. Do dùng lực quá mạnh khi đẩy tròng ra khỏi gọng, tròng kính đã bị vỡ và phải thay mới hoàn toàn.

Vì vậy, nếu bạn thuộc một trong những trường hợp dưới đây, tôi khuyên không nên tự thử các cách tháo mắt kính ra khỏi gọng tại nhà. Thay vào đó, hãy đến các cửa hàng uy tín như Kính Hải Triều để kỹ thuật viên hỗ trợ bạn thao tác an toàn hơn.

• Gọng kính là gọng khoan hoặc có thiết kế không vít phức tạp: Gọng khoan sử dụng ốc hoặc chốt nhựa liên kết trực tiếp với các lỗ khoan trên tròng kính. Chỉ cần tác động sai lực hoặc sai hướng, khu vực lỗ khoan có thể bị nứt vỡ ngay lập tức. Với gọng xẻ cước, dây cước cũng rất dễ bị đứt hoặc biến dạng nếu tháo không đúng kỹ thuật. 
• Bạn đang sử dụng tròng kính chiết suất cao: Các loại tròng chiết suất cao như 1.60, 1.67 hoặc 1.74 có ưu điểm là mỏng và nhẹ hơn tròng thông thường. Tuy nhiên, chúng cũng giòn hơn và dễ sứt cạnh khi chịu lực không đều. Khi tự tháo tròng khỏi gọng, chỉ cần lực đẩy lệch hoặc quá mạnh, mép tròng có thể xuất hiện các vết mẻ nhỏ.
• Kính đã bị cong vênh hoặc biến dạng từ trước: Nếu gọng kính đã bị méo do va đập hoặc vô tình bị đè lên, việc tiếp tục tháo tròng có thể khiến tình trạng nghiêm trọng hơn. Với gọng kim loại, các vị trí như cầu mũi hoặc mối hàn rất dễ gãy khi chịu thêm lực tác động. Với gọng nhựa, khung kính cũng có thể nứt hoặc mất form hoàn toàn trong quá trình tháo lắp.

Câu hỏi thường gặp: Giải đáp cùng chuyên gia

Với kinh nghiệm tiếp xúc và tư vấn cho hàng nghìn khách hàng, tôi sẽ tổng hợp và giải đáp tất tần tật những thắc mắc phổ biến của người dùng khi tháo mắt kính ra khỏi gọng.

1. Tôi có thể lắp tròng kính cũ sang một gọng kính mới được không?

Về lý thuyết là có thể, nhưng thực tế rất khó và phụ thuộc vào sự tương thích. Kỹ thuật viên đã mài cắt tròng kính cũ theo đúng hình dáng của gọng cũ để đảm bảo độ vừa vặn. Bạn chỉ có thể lắp sang gọng mới nếu hình dạng viền của hai gọng giống hệt nhau. 

Nếu gọng mới khác kiểu dáng hoặc kích thước, tròng kính sẽ không vừa khớp. Ngoài ra, tâm kính phải trùng với đồng tử mắt khi lắp vào gọng mới để đảm bảo thị lực, điều này rất khó đạt được nếu chuyển đổi giữa các gọng khác nhau.

2. Tại sao tròng kính của tôi lại khó tháo ra dù đã dùng lực mạnh?

Có thể do hai nguyên nhân chính:

• Gọng nhựa bị lạnh/cứng: Nhựa Acetate hoặc nhựa cũ thường co lại và cứng khi ở nhiệt độ phòng. Bạn cần làm ấm gọng để nhựa giãn nở.
• Chưa tháo ốc (gọng kim loại): Với gọng kim loại, nếu chưa nới lỏng ốc vít khóa gọng, tròng kính sẽ bị kẹp chặt. Cố đẩy trong trường hợp này sẽ làm mẻ tròng.

3. Sau khi tháo ra, tôi nên bảo quản tròng kính như thế nào?

Bạn nên bọc tròng kính trong khăn vải microfiber sạch và cất vào hộp cứng hoặc ngăn chứa có lót mềm,. Tránh để tròng kính ở nơi có nhiệt độ cao (như cốp xe máy, taplo ô tô) hoặc nơi có ánh nắng trực tiếp vì nhiệt độ có thể làm hỏng lớp phủ hoặc làm cong vênh tròng kính.

4. Tự tháo tròng kính tại nhà có làm mất bảo hành không?

Thường là có. Hầu hết các chính sách bảo hành của nhà sản xuất chỉ bao gồm lỗi kỹ thuật hoặc vật liệu, không bao gồm các hư hỏng do người dùng tự ý can thiệp hoặc sửa đổi (như tự tháo lắp làm gãy gọng hoặc xước tròng). Nếu bạn làm gãy gọng hoặc vỡ tròng trong quá trình tự tháo, bạn sẽ không được bảo hành.

Việc biết cách tháo mắt kính ra khỏi gọng an toàn là một kỹ năng cần thiết để bạn chủ động bảo vệ tuổi thọ cho chiếc kính của mình. Tuy nhiên, nếu bạn sở hữu những dòng gọng kính cao cấp hoặc tròng kính kỹ thuật số đắt tiền, đừng ngần ngại tìm đến sự trợ giúp chuyên nghiệp để tránh những rủi ro không đáng có.

Bạn đang gặp khó khăn với chiếc kính của mình? Hãy đến ngay Kính Hải Triều để được chuyên gia tư vấn và hỗ trợ!

Thu Mai

Duyệt bởi Gia Hân